Lòng tự ái

Dùng cường lực,dùng uy thế mà bức người phải nghe theo mình,không bao giờ làm được,mà dẫu có làm được thì cũng chỉ là chuyện tạm thời thôi.

Ở đời không ai chịu nhận mình là quấy cả.Dầu là tay đại gian đại ác như Tào Tháo cũng không chịu nhận mình là gian ác.Tào Tháo thường xưng mình là vì dân vì nước,mà Lưu Bị cũng tin mình vì nước vì dân.Godse,người ám sát Gandhi mà thiên hạ phần đông nguyền rủa,vẫn tươi cười trước khi chịu tử hình.Bởi vậy,bàn cãi với người và đem cái lẽ phải của mình ép buộc họ phải nghe theo thì chắc chắn không  bao giờ được,lại còn gây thêm lắm điều không hay khác trong tình giao hảo hằng ngày.

Trang Tử còn nói rõ hơn: “đồng ý với ta,cho ta là phải;không đồng ý với ta cho ta là quấy….Đã cho ta biện bác cùng anh,anh được,ta không được,vậy anh đã hẳn là phải,mà ta đã hẳn là quấy chăng?Hay là hoặc khi phải hoặc khi trái chăng?hay ta cùng phải cả hay cùng quấy cả chăng?Ta cùng anh không thể biết được nhau vậy.giờ ta phải nhờ đến ai để quyết định điều đó ?Nhờ kẻ đồng với anh để quyết định ư?Họ đã đồng tình với anh thì sao mà quyết định được.Vậy phải nhờ kẻ khác với ta và với anh để quyết định điều đó ư?Họ đã khác với ta thì làm sao mà quyết định được.Vậy thì ,ta cùng anh,cùng người đều không thể biết nhau,còn phải đợi kẻ khác nữa ư?”

Lại nữa biết đâu sự hiểu biết của mình,lại không phải,chỉ là một sự hiểu biết vụn vằn,chi li như cái biết của người mù rờ voi…Sự vật trong đời thiên hình vạn trạng,chắc gì mình có thể hiểu hết được tất cả các phương diện của sự đời,và biết đâu điều mình biết chỉ là một trạng thái của sự vật thôi.Điều mà mình cho là phải hôm nay,biết đâu ngày mai lại thành một sự quấy.Cái lợi hôm nay biết đâu sẽ là cái hại của ngày mai.

Cái gì mình không muốn người khác làm cho mình ,thì mình đừng làm cho kẻ khác.Có ai là người muốn bị chạm đến lòng tự ái của mình không?Thế nào mình lại thích lấn áp người trong lời nói để người ta phải đỏ mặt,tía tai cho cam. “làm cho người ta cùng lí đến phải ngậm miệng,đỏ mặt,toát mồ hôi,mình tuy hả lòng nhưng đấy là người nông nổi khắt khe làm sao…thế là bất công mà cũng là bất nhân nữa…Nhưng rồi,hả lòng được một ít mà lắm khi còn di hại cho mình đến thảm khốc cũng không chừng…

                 “trích Thuật xử thế của người xưa-Thu Giang,Nguyễn Duy Cần”

                                                                                 (Kỹ Năng Sống)